Lá thư người lính biên giới phía Bắc đến tay bạn gái sau 34 năm

"Ngày mai anh sẽ hành quân, anh sẽ không ngủ để nhớ em, không ngủ để diệt thù, không ngủ để nhìn em suốt canh thâu, không ngủ để gần em và luôn thấy em".

Lá thư của một người lính gửi người yêu đề ngày 19/2/1979 đã được trao tận tay cho người bạn gái năm xưa ở Hải Hậu, Nam Định. Người lính ấy đã hy sinh chỉ hơn 2 tuần sau khi viết bức thư.

"Ngày mai anh sẽ hành quân, anh sẽ không ngủ để nhớ em, không ngủ để diệt thù, không ngủ để nhìn em suốt canh thâu, không ngủ để gần em và luôn thấy em!" - Đó là lời nhắn gửi của Liệt sĩ Nguyễn Thái Hòa (khi đó là Chuẩn úy, Chính trị viên phó) trong lá thư cuối cùng gửi cho người yêu.

Tháng 2/1979, đơn vị của Chuẩn úy Nguyễn Thái Hòa được lệnh hành quân cấp tốc từ Nghệ An ra Bắc và lên biên giới Lạng Sơn giữ đất quê hương, chiến đấu chống quân xâm lược.

Lá thư của Chuẩn úy Hòa viết vội cho người yêu trong hoàn cảnh đó (19/2/1979) và cũng là lá thư cuối cùng bởi hơn 2 tuần sau đó, Chuẩn úy Nguyễn Thái Hòa đã anh dũng ngã xuống, trong mịt mù khói lửa Lạng Sơn.

Hơn 34 năm sau, lá thư đó mới được tiếp nhận bởi Trung tâm tư vấn pháp luật và trợ giúp pháp lý cho gia đình Liệt sĩ (MARIN) và việc tìm kiếm người viết - người nhận đã được xúc tiến nhanh chóng để cho ra kết quả: Liệt sĩ Nguyễn Thái Hòa sinh năm 1952, hy sinh ngày 2/3/1979 khi mới 27 tuổi, phần mộ Liệt sĩ đang nằm tại Nghĩa trang Liệt sĩ của địa phương (xã Hải Hùng, huyện Hải Hậu, Nam Định).

Người con gái trong thư mà Chuẩn úy Hòa nhắc tới, tên là Thúy, hiện là giáo viên dạy Toán đã nghỉ hưu tại quê hương ở xã Hải Hòa, huyện Hải Hậu, Nam Định.

Ngày 23/9, đại diện Trung tâm MARIN đã về Hải Hậu, trao lại bức thư của Liệt sĩ Nguyễn Thái Hòa gửi cho bạn gái và viếng phần mộ của Liệt sĩ nằm ở quê nhà.

Chị Ngô Thị Thúy Hằng, người sáng lập và điều hành Trung tâm MARIN đã viết trên Facebook cá nhân: "Người Liệt sĩ ấy mất đi, đã để lại cho cuộc đời một tình yêu đẹp. Tình yêu đất nước biên cương cao hơn tình yêu lứa đôi. Trong tình yêu lứa đôi ấy có hình ảnh, lý tưởng của đất nước".

Xin được trân trọng giới thiệu lá thư của Liệt sĩ - Chuẩn úy Nguyễn Thái Hòa:

19/2/1979

Em thân yêu của anh!.

Thư em đến với anh giữa lúc anh cùng đơn vị chuẩn bị lên đường chiến đấu.

Lẽ ra anh không báo tin này cho em và gia đình biết, phần vì thời gian rất gấp và khẩn trương, phần vì anh không muốn em phải lo lắng nhiều vì anh.

Em thân yêu! Ở xa em có thể hiểu được tâm trạng của anh lúc này không em – bâng khuâng, buồn và nhớ da diết, anh bâng khuâng vì đêm nay là đêm cuối cùng ở vùng đất khu 4 này.

Ngày mai anh sẽ ra phương bắc để bước vào cuộc chiến mới.

Nơi đó cuộc ác chiến đã và đang diễn ra, nơi đó quân thù đang giày xéo biên cương của Tổ quốc.

Nơi đó đồng đội đang chờ anh.

Anh buồn vì những lúc này anh thấy mình cô đơn và buồn tẻ.

Anh nhớ em da diết bởi vì anh sẽ phải xa em nhiều năm nữa, chưa biết khi nào anh mới quay trở lại gặp em. Ôm em và hôn em thắm thiết.

Tình yêu của em và anh trong những ngày tháng qua đã để lại cho anh tình thương em, yêu em vô bờ bến. Có thể nói rằng mỗi bước đi, mỗi ngày sống anh đều có em…

Em ơi, ngày mai anh đi về phương bắc, anh không được gặp em để có đôi lời biệt ly!.

Ra đi mang nhiều nỗi nhớ thương, ai có thể thấu hiểu được lòng anh trong lúc này em nhỉ?.

Chỉ có anh thôi, anh đang sống trong giờ phút chia ly.

Bao lời anh nói em nhờ thư, nhờ gió mây gửi đến cho em.

Anh ra đi mang theo tình em, anh ra đi để được hiểu, được sống trong giờ phút có cảm nghĩ sâu sắc và tất nhiên sẽ hiểu hết các giá trị của Tình yêu.

Một tình yêu của anh với em không giới hạn. Một tình yêu vô cùng đẹp đẽ. Dù có nói vạn lần yêu em anh cảm thấy vẫn chưa đủ. Anh không biết nói gì hơn nữa để diễn tả nỗi nhớ tình thương và yêu em như lúc này.

Em yêu thương và nhớ mãi của anh! Chỉ còn 3 giờ đồng hồ nữa là anh tạm biệt nơi đây.

Có lẽ chiến thắng của quân dân ta ngày mai có thể có cả công anh. Nhớ theo dõi tin thắng trận và mừng cho anh em nhé.

Anh đã và đang chuẩn bị hành quân như em đã biết thư cho anh. Và đêm nay anh không ngủ để ghi mối trung thư trên mảnh đất này.

Ngày mai anh sẽ hành quân, anh sẽ không ngủ để nhớ em, không ngủ để diệt thù, không ngủ để nhìn em suốt canh thâu, không ngủ để gần em và luôn thấy em.

Nhận được thư này đừng nên lo lắng nhiều và buồn em nhé – tan giặc anh về, chờ đợi anh em nhé, chờ đợi anh.

Đêm 19/2.

Anh yêu của em

Tái bút: Anh chỉ nhận được thư em ngày 6/2. Vì chuyển nên đừng ghi theo địa chỉ cũ nữa, khi nào có địa chỉ mới anh sẽ báo tin sau. Anh đã ghi thư cho chị Nhuần + Huệ và em 2 lá. Nhưng mới chỉ nhận được thư em lúc 20h ngày 19/2. (Thông cảm cho anh vì thời gian rất gấp. Ngồi ghi thư cho em ngay trong lúc tất cả đang chuẩn bị lên đường – lính mà em).

Làm việc nhóm kiểu châu Á

Tôi không tin rằng “làm việc nhóm” phát huy tác dụng với học sinh châu Á. Tôi vẫn nhớ lần đầu tiên làm việc nhóm với ba đồng môn người châu Á ở School of Education, đại học Leeds, để chuẩn bị cho một bài thuyết trình nhóm.

Chúng tôi bầu người lớn tuổi nhất làm nhóm trưởng. Những chuẩn mực xã hội được chấp nhận rộng rãi cho thấy đây là cách duy nhất để bầu nhóm trưởng cho các nhóm nhỏ một cách công bằng. Tất nhiên, chúng tôi hi vọng nhóm trưởng sẽ bảo chúng tôi phải làm gì tiếp theo. Theo một hội thảo về “thuyết trình nhóm”, chúng tôi biết rằng mỗi slide thuyết trình chỉ nên kéo dài 2 phút và chúng tôi chỉ có tổng cộng 15 phút để trình bày. Vì thế, chúng tôi ước lượng khoảng tám slide, bao gồm cả slide tiêu đề và “hỏi và trả lời”. “Hãy phân chia công việc ra”, nhóm trưởng nói, “tám slide chia cho bốn người, vậy mỗi người phụ trách hai slide. Vì mình là nhóm trưởng nên mình sẽ làm trang đầu và trang cuối”. Làm việc nhóm giảm khối lượng công việc cho mỗi người. Đây là bài học đầu tiên mà tôi học được về làm việc nhóm. Tôi đã nghĩ thế này: nếu giáo viên bắt tôi trình bày bài thuyết trình một mình, tôi sẽ phải đọc hết 20 bài báo trong danh sách đọc (danh sách dài một trang A4 và không cách dòng!). Nhưng nếu tôi có bốn bạn cùng làm, tôi sẽ chỉ phải đọc một phần năm số đó và tốn ít thời gian hơn cho việc làm slide.

Trong nhóm tôi, không ai đọc tất cả các bài báo được yêu cầu. Vấn đề xảy ra ở phần cuối bài thuyết trình của chúng tôi, khi có mấy bạn sinh viên Ả Rập giơ tay đặt câu hỏi. Quả thực, chúng tôi cho thêm slide “Hỏi và trả lời” chỉ vì lịch sự chứ không phải vì muốn khuyến khích các bạn khác trong lớp đặt câu hỏi. Vì thế, chúng tôi cần nhanh chóng quyết định xem đó là trách nhiệm của ai phải trả lời câu hỏi rắc rối đó, bởi vì sự thật là tôi đã không tập trung ngay khi kết thúc hai slide thuộc phần trình bày của mình. Tôi thậm chí chẳng hiểu nổi câu hỏi (hoặc là tôi chọn không lắng nghe câu hỏi). Tôi không mong đợi bất kì câu hỏi nào. Tôi đoán các thành viên khác trong nhóm cũng nghĩ như thế lúc đó, bởi vì chúng tôi nhìn nhau, miệng và mắt mở to kinh ngạc. Cuối cùng, dưới sức ép khủng khiếp đó, nhóm trưởng của chúng tôi đứng dậy và đọc lại thông tin trong một slide mà anh ta đã làm. Tôi không nghĩ là mọi người trong lớp hài lòng với câu trả lời vì họ yêu cầu chúng tôi lấy ví dụ từ kinh nghiệm thực tế của chúng tôi, chứ không phải nhắc lại các định nghĩa mang tính lý thuyết trên slide. Không ai trong nhóm trả lời được vì không ai đọc các bài báo về phần lý thuyết đó cả.

Vậy tôi đã học được gì từ kinh nghiệm làm việc nhóm này?

1. Làm việc nhóm không phải là để giảm khối lượng công việc. Rõ ràng là trong một bữa tiệc ngoài trời, “làm việc nhóm” có nghĩa là mọi người cùng nhau ăn uống và “dọn sạch” số thức ăn, nhưng mỗi người chỉ dùng phần của mình. “Làm việc nhóm” ở trường khác hoàn toàn với trong một bữa tiệc. Thực tế, mỗi thành viên phải làm nhiều việc hơn vì họ cần phải dành nhiều thời gian hơn để chia sẻ, thảo luận và liên lạc với nhau.

2. Làm việc nhóm không chỉ là việc chia công việc ra nhiều phần nhỏ và giao cho mỗi thành viên. Nó còn là việc xây dựng sự hiểu biết chung. Vì thế, hình tượng hóa làm việc nhóm thành một khối công việc theo kiểu dây chuyền chuyên môn hóa như trong một nhà máy sản xuất xe hơi, nơi mà mỗi công nhân chỉ làm một bộ phận nhỏ của chiếc xe, là không phù hợp.

Theo quan sát và kinh nghiệm giảng dạy của tôi tại đại học quốc tế RMIT, một số sinh viên còn chưa nhận thức được việc hoàn thành một dự án (như thuyết trình nhóm, bài luận nhóm, sự kiện ở trường) theo cách hợp tác là như thế nào. Dưới đây là những lời phàn nàn mà tôi và đồng nghiệp thường xuyên nghe thấy từ sinh viên:

1. Thật là không công bằng. Em phải làm rất nhiều, trong khi những bạn khác chẳng làm gì cả. Cuối cùng thì ai cũng bằng điểm nhau.

2. Em rất suốt ruột và lo lắng vì em là người duy nhất đã thực sự viết báo cáo. Thế là quá nhiều với em. Em cần ai đó giúp. Nếu em không làm, thì cả nhóm sẽ rớt môn mất.

3. Em bị rớt bài tập nhóm kì trước, nhưng em nghĩ đó không phải lỗi của mình. Các bạn khác trong nhóm không chịu làm gì cả.

Như bạn có thể thấy, công bằng và điểm luôn là trung tâm của các buổi thảo luận về làm việc nhóm. Điều thú vị là, làm việc nhóm, một công cụ học tập mang tính hợp tác, đầu tiên được giới thiệu như là một công cụ để thúc đẩy quá trình học (chứ không phải là kết quả học), để khuyến khích kĩ năng tư duy phê phán (chứ không phải là học ở cấp độ thấp như  ghi nhớ, thuộc lòng), và để cung cấp cơ hội cho người học thảo luận và chia sẻ kiến thức. Kết luận của tôi:

1. Chỉ đánh giá hiệu quả của nhóm dựa trên kết quả cuối cùng (bất kể thuyết trình nhóm hay bài luận nhóm) là không hợp lý. Cần thu thập và đánh giá các bằng chứng của quá trình làm nhóm như việc hợp tác với nhau, đồng ý/không đồng ý với ý kiến của nhau, tranh luận, thuyết phục giữa các thành viên.

2. Phản hồi từ giáo viên cần chỉ ra những điểm yếu và điểm mạnh trong tổ chức làm việc nhóm.

3. Cần chỉ ra sự khác nhau  giữa “đánh giá việc học” (để thúc đẩy việc học) và “đánh giá quá trình học” (để đánh giá các kĩ năng/khả năng). Làm việc nhóm không thôi chưa đủ để đánh giá sinh viên toàn diện. Sẽ là sai lầm nếu chỉ dùng bài tập nhóm để đánh giá mang tính quyết định khả năng của sinh viên

Wei Wei
(Phòng Kỹ năng Học thuật, Trường ĐH Quốc tế RMIT Việt Nam)

Theo báo Thanh Niên.